Праект партала
Рэч Паспалітая Выбары караля: як функцыянавала нязвыклая для тагачаснай Еўропы мадэль Рэчы Паспалітай


Пасля смерці Жыгімонта Аўгуста, які не меў нашчадкаў, шляхта стала сама абіраць сваіх каралёў. Прынцып «вольнай элекцыі» стаў адным з галоўных элементаў залатых шляхецкіх вольнасцяў. Як склалася і як функцыянавала гэта нязвыклая для тагачаснай Еўропы мадэль? Піша гісторык Кірыла Карлюк.

Калі ў 1572 годзе памёр Жыгімонт ІІ Аўгуст, апошні мужчынскі прадстаўнік дынастыі Ягелонаў, сама ідэя абрання манарха была ў польска-літоўскай дзяржаве ўжо не новай. Польская шляхта, вядомая сваёй палітычнай актыўнасцю, дамаглася права мець голас пры абранні каралёў яшчэ ў другой палове XIV стагоддзя. Неакрэсленасць спадчыннага права на трон і палітычная нестабільнасць у Літве ў XV стагоддзі падштурхнулі і мясцовых вяльможаў да ўдзелу ў зацвярджэнні вялікіх князёў. Падобныя сістэмы склаліся таксама і ў суседзяў. Сваіх уладароў абіралі чэшскія і венгерскія нобілі. Скандынаўскія манархіі таксама доўгі час мелі элекцыйна-дынастычныя рысы....

Кірыла Карлюк

Гэты артыкул платны.

Каб прачытаць, трэба быць падпісчыкам ці аплаціць доступ.

каментаваць

Націсканьне кнопкі «Дадаць каментар» азначае згоду з рэкамендацыямі па абмеркаванні

СПЕЦПРАЕКТ0 матэрыялаў